ཨ་རི་གཞུང་གིས་ཡུ་གུར་བའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཨེལ་ཧམ དྷོ་ཧི་དྷེ་ཡི་དཔྱད་མཚམས་དཔྱད་མཚམས་གཉིས་པ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་མཇུག་འབྲས་དང་གསར་འགོད་པ་བསླབ་པ་ཅན་ཀོའུ་ཡོའུ་ལ་གསང་བའི་ངང་འདྲི་གཅོད་བྱས་པར་བློ་ཕམ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཅེས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཁ་ཞེ་མི་མཐུན་པའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་སུན་འབྱིན་དང་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་འདུག → མུ་མཐུད་ཀློག

རྒྱ་ནག་དབུས་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཨེལ་ཧམ དྷོ་ཧི་དྷེ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་གྱི་ཉེས་མིང་བཙུགས་ནས་ཚེ་བཙོན་གྱི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད་པ་དང་། ཚེས ༢༡ ཉིན་ཤར་ཏིར་ཀི་སི་ཐན་ནམ་ཞིན་ཅང་ཨོ་རོམ་ཆི་ཡུ་གུར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གི་ལྟ་སྲུང་ཁང་ཞིག་ཏུ་འདྲི་གཅོད་གཉིས་པའི་དཔྱད་མཚམས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་འདུག → མུ་མཐུད་ཀློག

གཟའ་པ་སངས་ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་དགུ་དང་ཕྱེད་ཀའི་སྟེང། པེ་ཅིང་མི་དམངས་འབྲིང་རིམ་ཁྲིམས་ཁང་གསུམ་པས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གསང་བ་ཕྱིར་བསྒྲགས་པའི་ཉེས་མིང་བཙུགས་པའི་གཞུང་དང་ལྟ་སྤྱོད་མི་མཐུན་མཁན་གསར་འགོད་པ་ཀའོ་ཡོའུ་ཡི་གྱོད་དོན་ལ་འདྲི་གཅོད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཀའོ་ཡིའུ་ཡིས་ཉེས་མིང་དག་ཁས་ལེན་བྱས་མེད་ཅིང་། ཁྲིམས་ཁང་གིས་སྐབས་དེར་ཁྲིམས་ཐག་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་མེད་པ་རེད། → མུ་མཐུད་ཀློག

མིང་ལ་ཧྥའེ་ལེ(Philae)ཟེར་བའི་སྐར་མ་དུ་བ་མཇུག་རིང་འཚོལ་ཞིབ་ཐིག་ལེན་འཕྲུལ་ཆས་དེ་ཕྱི་ཟླ ༡༡ ཚེས ༡༢ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་བཞི་བའི་སྟེང་མ་གྲུ་རཱོ་སཱ་ཏཱ(Rosetta)དང་ཁ་བྲལ་ནས་བདེ་ལེགས་ངང་སྐར་མ་དུ་བ་མཇུག་རིང་གི་ངོས་སུ་བབས་ཡོད་པ་རེད། → མུ་མཐུད་ཀློག

ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཞིག་གིས་མི་འགྱངས་པར་གྲོས་ཚོགས་ལ་གྲོས་གཞི་བཏོན་ནས། ཧོང་ཀོང་གི་སྲིད་ཇུས་ཁྲིམས་གཞི་ལ་ལེགས་བཅོས་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཧོང་ཀོང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་གནང་འཆར་ཡོད་ལུགས་བརྗོད་འདུག → མུ་མཐུད་ཀློག

ཕྱི་ཟླ ༡༠ར་བསྐོངས་པའི་རྒྱ་དམར་མཐོ་རིམ་ཚོགས་ཆེན་སྟེང་། ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་ཁོང་གི་སྲིད་སྐྱོང་གི་དམིགས་འདུན་དང་མདུན་ལྗོངས་གླེང་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་ན་མི་སེར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བར་སྟོང་ཡོད་མི་སྲིད་ལ། ནུབ་གླིང་གི་རྣམ་པའི་དམངས་གཙོ་དེ་བས་ཀྱང་མེད། ད་དུང“ལྟོ་འགྲངས་ལུས་ཁོམ་པའི་ཕྱི་གླིང་བའི་རྐང་བརྡ་ལག་བརྡ”ལའང་ཉན་མི་སྲིད། དེ་ལས་ལྡོག་དེ། ཚང་འཛོམས་ཚོགས་ཆེན་ལས་མངོན་པའི་གསལ་བརྡ་ནི་ཞི་ཅིན་ཕེང་ལ་ཁྲིམས་སྐྱོང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་དམིགས་རེ་ཡོད་པ་དང་། → མུ་མཐུད་ཀློག

ཁོར་ཡུག་སྲུབ་སྐྱོབ་སྒྲིག་འཛུགས་ཏེ་ཁོར་ཡུག་བརྟག་དཔྱད་རྩ་འཛུགས (Environmental Investigation Agency)ཀྱི་ཕྱི་ལོ ༢༠༡༤ ཟླ ༡༡ ཚེས་༦ཉིན་བཏོན་པའི་སྙན་ཐོ་ཡིས་ཐན་སང་ནེ་ཡའི་དཔལ་འབྱོར་ལྟེ་གནས་ཌར ཨེ་སི སཱ་ལམ (Dar es Salaam) གྲོང་ཁྱེར་ གྱི་ཚོང་པ་ཞིག་གི་སྐད་ཆ་ལུང་འདྲེན་བྱས་པར་གཞིགས་ན། ཕྱི་ལོ ༢༠༡༣ ཟླ ༣ པར་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕེང་དང་མཉམ་དུ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་ཐན་སང་ནེ་ཡ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་འཚམས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འཐུས་ཚབ་མི་སྣས་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོས་བ་སོ་ཧམ་ཉོ་བྱས་ཤིང་། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ས་གནས་དེའི་བ་སོའི་རིན་གོང་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་འཕར་ནས། སྐབས་ཤིག་ལ་བ་སོ་སྤྱི་རྒྱ་རེ་ལ་ཨ་རིའི་ཊོ་ལར ༧༠༠ རུ་འཕར་ཡོད་འདུག → མུ་མཐུད་ཀློག

ཞི་ཅིན་ཕེང་གིས་སྲིད་དབང་བཟུང་ནས་ལོ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ། ཁོང་ཉིད་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་པ་རྩེ་གྲ་དེ་ཡིན་པའི་གོ་ས་སྲ་བརྟན་ངང་སྲུང་ཐུབ་ཡོད། ཁོང་ནི་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང་ཏིན་ཞོ་ཕེང་གི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་དབང་ཤུགས་ཅན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཞིག་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་། ཁོང་གི་གཡས་དང་གཡོན་ན་མི་སྒེར་ལ་དད་བཀུར་གྱི་རྣམ་པའང་རིམ་གྱིས་གྲུབ་ཀྱིན་ཡོད། → མུ་མཐུད་ཀློག

ཨ་སྒོར་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་གཅིག་གི་བྱ་དགའ་ཅན་གྱི་ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་གཟེངས་རྟགས་མཐོ་ཤོས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༤ལོའི་ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་བུད་མེད་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་སྙེག་མཁན་པཱ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ལོ་ན ༡༧ ཅན་གྱི་བུ་མོ་མཱ་ལཱ་ལཱ ཡོ་སཱ་ཧྥི་ཛ་ཡེ་དང་། ལོ་མང་རིང་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་བྱིས་པ་ངལ་རྩོལ་བ་གཏན་འགོག་གི་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་རྒྱ་གར་བ་སྐུ་ཞབས་ཀེ་ལཱ་ཞི སཱ་ཏེ་ཡ་ཐེ་གཉིས་ལ་ཐོབ་ཡོད།
མཱ་ལཱ་ལཱ་ཡི་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་མྱོང་བ་ཡིས་ལོ་ཆུང་བུ་མོ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་རབས་མཆིས་པ་ནས་ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་ལོ་ན་ཆུང་ཤོས་སུ་གྱུར། → མུ་མཐུད་ཀློག