༄༅༎ བོད་དོན་གྱི་མདུན་ལྗོངས་དང་བོད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུར་རྒྱ་ནག་དམངས་གཙོ་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་ཐད། སྟག་ལྷ་རྒྱལ་གྱིས་བོད་ཀྱི་ཉེ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཆེད་མཁས་བ་ལྕམ་ལའེ་ཇང་ལེན་ལ་བཅར་འདྲི་ཞུས་པར་གསན་རོགས་ཞུ།

→ མུ་མཐུད་ཀློག

ཚའོ་ཁྲང་ཆིན་གྱིས་བརྩམས།     འབྲོག་མྱིས་བསྒྱུར།

བོད་དོན་ནི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་རྩོད་པ་ཅན་གྱི་གླེང་གཞི་ཞིག་ཡིན། མཚོ་འགག་གཉིས་ཀྱི་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གིས་གནད་དོན་དེའི་ཐད་རྦད་དེ་མི་མཐུན་པའི་ལྟ་ཚུལ་བཟུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་མཚོ་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱ་ནག་པའི་ཁྲོད་དུའང་དེ་ལ་ལྟ་ཚུལ་ཐ་དད་བཟུང་ཡོད། ལྟ་ཚུལ་ཐ་དད་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་བྱུང་རྐྱེན་ནི། གཙོ་བོ་མི་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ཐད་ཀྱི་རྒྱུས་ལོན་ཚད་རིམ་དང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་རིན་ཐང་ཚད་ཐིག་དང་རག་ལས་ཡོད། དེའི་རྐྱེན་གྱིས། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་གླེང་སློང་སྐབས་སུ། → མུ་མཐུད་ཀློག

༄༅། །ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་༦༥འཁོར་བའི་སྐྱེས་སྐར་ དེ་ཧོང་ཀོང་མི་སེར་གྱི་ཚ་ཚ་འུར་འུར་དུ་འབར་གྱིན་པའི་བཀའ་གྱེན་ལྡོག་གི་ངོ་ རྒོལ་མེ་ལྕེ་ཁྲོད་བསུ་དགོས་པར་ཐུག་ཡོད་པ་དང་། ལོ་ངོ་༢༥འི་ཡར་སྔོན་དུ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་ནས་ལོ་༤༠འཁོར་བའི་དགའ་སྟོན་གྱི་ སྐབས་སུའང་པེ་ཅིང་གནམ་བདེ་སྒོ་མོ་ཆེ་ཐང་ཆེན་དུ་དམངས་གཙོའི་ལས་འགུལ་ལངས་པ་ རེད།  སྐབས་དེ་དང་མཚུངས་པའི་སློབ་མ་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་ཐེངས་འདིའི་ཧོང་ཀོང་གི༼ཆར་ གདུགས་གསར་བརྗེ ༽འདི་དང་དེ་དུས་ཀྱི༼དྲུག་བཞི ༽ དོན་རྐྱེན་གཉིས་ལ་འདྲ་བའི་ཆ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ག་ཚོད་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན། ལོ་ངོ་༥༥འི་ཡར་སྔོན་དུ། ལྷ་སའི་གྱེན་ལངས་ལ་ཁ་གཡར་ནས་རྒྱ་གཞུང་གིས་ལྷ་ས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ཟེར་བ་སྒོ་ བརྒྱབས་པ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས་ཞེས་པར་ཕམ་ཁ་བྱུང་བ་རེད་དམ། ཡང་ན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གཡོ་སྒྱུ་དེ་མཇུག་བསྡུས་པ་རེད། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས་ཞེས་པ་དེ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་གནད་དོན་ གང་ཞིག་བཤོལ་འཇགས་ལ་དམིགས་པའི་ཆབ་སྲིད་གཡོ་ཐབས་ཤིག་ལས་ཡུན་གཏན་རིང་བཞིན་ཅན་ གྱི་ཆབ་སྲིད་རིགས་པ་ཞིག་མིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐད། སྟག་ལྷ་རྒྱལ་གྱིས་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་དང་བགྲོ་གླེང་ཞུས་པར་གསན་རོགས་ཞུ༎

གཙང་བོ་ཞིག་གི་ཕར་ངོགས་ཀྱི་རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་ན། འདས་པའི་ཉིན་ཤས་རིང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ ༦༥ འཁོར་བའི“བཅུ་བའི་དགའ་སྟོན”ལ་རོལ་ནས། དབུས་དང་གཞི་རིམ་རྒྱལ་ཡོངས་གང་སར་དགའ་བའི་གླུ་དང་སྐྱིད་པའི་གར། བསྟོད་པའི་ཚིག་དང་བསྔགས་པའི་བརྗོད་པ་རི་ལུང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་། མེས་རྒྱལ་གྱི“གོང་སེང་རིང་པོའི”སྤྲོད་སྐྱིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་དང་། ས་གནས་ཧོང་ཀོང་མི་མང་གི“དམངས་གཙོ་ངོ་མ་ཞིག”རྩོད་ལེན་ཆེད་ཆར་ཆུའི་ཁྲོད་ཆར་གདུགས་བཀར་ནས་སྲང་ལམ་དུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱིན་པའི་ངང་ཚུལ་གཉིས་ལ་དགའ་སྐྱོའི་ཧེ་བག་ཆེན་པོ་ཤོར་ཡོད། → མུ་མཐུད་ཀློག

 པེ་ཅིང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་དཔར་འབྱོར་རིག་པའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཡུ་གུར་བ་ཨེལ་ཧམ ཐོ་ཧྭི་ཏས(Llham Tohti) ལགས་ལ་ཁྲིམས་ཐག་ལྕི་མོ་གཅོད་སྲིད་པར་མི་རྣམས་པས་ཚོད་དཔག་བྱས་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་། དེ་འདྲའི་ཁྲིམས་ཐག་ལྕི་མོ་བཅད་པར་མི་རྣམས་ཧ་ལས་ཧང་སང་ཡོད།
རྒྱ་གཞུང་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཀྱང་། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་དུ་འཐུས་པའི་དྲི་ལན་འཚོལ་མཁན་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཨེལ་ཧམ ཐོ་ཧྭི་ཏས་ལ་ཚེ་བཙོན་གྱི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པ་དང་། ཁོང་གི་རེ་བ་ནི་གུ་ཡངས་པའི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་གི་འོག་ཏུ་གྲོས་མོལ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཡང་། ཁོང་ལ་རེག་པ་ནི་གུ་དོག་པའི་བཙོན་ཁང་རེད། → མུ་མཐུད་ཀློག

༄༅།  ། ཕྱི་ཟླ་༨ཚེས་༢༠ཉིན་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་དམངས་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་ཁོང་ཚོར་རེག་པའི༼ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ཉེན་རྟོག་ལས་ཁང་གི་ཉེས་དོན་ཚན་ རིག་ལག་རྩལ་གསལ་འབྱེད་ཡིག་ཆ༽ཞེས་པའི་གསང་བའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་བསྒྲགས་ཡོད་པ་དང་། གསང་བའི་ཡིག་ཆ་དེའི་ནང་དུ།  ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོའི་ས་བྱི་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོའི་སྐབས། རྒྱ་གཞུང་གི་དམག་མིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་ས་རུ་གང་བྱུང་མེ་མདའ་བརྒྱབས་ནས་བོད་ མི་དམར་གསོད་བྱས་ཚུལ་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད་པའི་སྐོར་དང་། དེ་མིན་རྒྱ་ནག་གི་དམག་མིས་བོད་མིས་གཙོས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཚོར་མེ་མདའ་བརྒྱབ་ཆོག་ཆོག་ཅིག་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་སོགས་པའི་ཐད་བགྲོ་གླེང་ཞུས་པར་གསན་རོགས་གནོངས། → མུ་མཐུད་ཀློག

དཔལ་ཡོན་གྱི་རྒྱལ་ཁ།
———སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌིའི་རང་བཙན་སྤྱི་མོས་འོས་བསྡུ།

སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌིའི་མི་རིགས་རིང་ལུགས་ལ་ཕམ་ཁ་བྱུངཡང་། སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་དང་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ལ་བླ་ན་མ་མཆིས་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཡོད། ཐོབ་ཤོར་གང་གི་ཆ་ནས་གཟིགས་ཀྱང་། སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌིའི་རང་བཙན་སྤྱི་མོས་འོས་བསྡུ་ནི་དཔལ་ཡོན་གྱི་རྒྱལ་ཁ་ཅིག་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས།
སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌིའི་རང་བཙན་སྤྱི་མོས་འོས་བསྡུའི་མཇུག་འབྲས་བསྒྲགས་དུས།  སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་མི་དམངས ༥༥% ཡིས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་དང་མཉམ་གནས་བྱ་རྒྱུར་བདམས་ཡོད་པས། མི་རིགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བློ་ཁ་ཅན་ཚོའི་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་རང་བཙན་བྱེད་རྒྱུའི་རེ་སྨོན་དེ་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་སོགས་འཚོ་བའི་འཇིགས་རུང་གི་ཀླུང་དུ་འཐིམ།   → མུ་མཐུད་ཀློག

སི་ཀཱོ་ཊི་ལོན་ཌི་མི་དམངས་ཀྱིས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་མཉམ་གནས་བྱེད་རྒྱུ་བདམས་ནས་རང་བཙན་གྱི་སྒོ་མོ་བརྒྱབ་འདུག
སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌི་རང་བཙན་སྤྱི་མོས་འོས་བསྡུའི་འོས་ཤོག་གི་མཇུག་འབྲས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། རང་བཙན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཤོག་ཁག་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་འདུག འདེམས་བསྐོ་བྱེད་ཁོངས་༣༢ཀྱི་འོས་ཤོག་གི་གྲངས་ཀ་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་བསྒྲགས་ཡོད་པ་དང་། རང་བཙན་པར་འོས་ཤོག་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་དྲུག་ལྷག་ཐོབ་པ་དང་། མཉམ་གནས་པར་འོས་ཤོག་ས་ཡ་གཉིས་ལྷག་ཐོབ་ཡོད་འདུག རང་བཙན་དང་མཉམ་གནས་གཉིས་ཀྱི་བསྡུར་ཚད་ནི་45%དང་55%རེད། → མུ་མཐུད་ཀློག

འདས་པའི་བདུན་ཕྲག་གཅིག་རིང་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌིའི་རང་བཙན་སྤྱི་མོས་འོས་བསྡུའི་བྱེད་སྒོ་དེ་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོའི་གསར་འགྱུར་སྨྱན་བྱད་ཀྱི་དོ་སྣང་བྱེད་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། དབྱེ་ཞིབ་པ་མང་པོས་གལ་ཏེ་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌིར་རང་བཙན་ཐོབ་ཚེ། ཡོ་རུབ་ས་ཁུལ་གཞན་དག་གི་རང་བཙན་ལས་གུལ་ལ་སྐུལ་འདེད་ཐེབས་སྲིད་པར་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཡོད།
ཧྥ་རན་སིའི༼རྒྱལ་སྤྱིའི་རླུང་འཕྲིན༽གྱིས་གལ་ཏེ་སི་ཀཱོ་ཊི་ལན་ཌིའི་ར → མུ་མཐུད་ཀློག