སྔོན་གླེང།

ད་ལོ་ནི་རྒྱ་ནག་ཏུ་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱས་ནས་ལོ ༡༠༠། ༼   འཛམ་གླིང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བསྒྲགས་གཏམ༽  སྤེལ་ནས་ལོ ༦༠། “དམངས་གཙོའི་རྩིག་པ”བྱུང་ནས་ལོ ༣༠ བཅས་ཀྱི་ལོ་འཁོར་ཡིན་ཞིང། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས༼   མི་སེར་གྱི་ཐོབ་ཐང་དང་ཆབ་སྲིད་ཐོབ་ཐང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆིངས་ཡིག༽  ལ་རྟགས་བཙུགས་ནས་ལོ ༡༠འི་ལོ་འཁོར་ཡང་ཡིན། དུས་ཡུན་རིང་པོའི་མི་ཐོབ་གནོན་འཚེ་དང་དཀའ་ཚེགས་ཀྱག་ཀྱོག་ཆེ་བའི་འཐབ་རྩོད་ཁྲོད། རྟོགས་པ་ལས་སད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་ཚོས་ཉིན་རེ་བཞིན་གསལ་པོར་ཤེས་ནས་རྟོགས་པ་ཞིག་ནི། རང་དབང་དང། འདྲ་མཉམ། མི་ཐོབ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐུན་མོང་གི་ཡོངས་ཁྱབ་རིན་ཐང་ཡིན་ཞིང། དམངས་གཙོ། སྤྱི་མཐུན། ཁྲིམས་སྲིད་ནི་དེང་རབས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ལམ་ལུགས་སྒྲོམ་གཞི་ཡིན། → མུ་མཐུད་ཀློག

རྩོམ་པ་པོ། ཝང་ལེ་ཞོན།
འགྱུར། འབྲོག་མྱི།

བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་གྲགས་པ་ངན་པའི་ཁར། སྲིད་པའི་དཔལ་ཡོན་རྒྱས་པའི་ཡ་རབས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་ལ་རྣམ་གཅོད་རྩིས་མེད་ངང་བསྒགས་སྟབས། ཀུན་པོའི་མཐོང་ཚུལ་ཐོས་ཚུལ་དུ་སྣང་བའི་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་སྐྱེད་དང་རྒྱུ་ནོར་ཧམ་འཕྲོག་ཙམ་ནི་དེང་གི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པའི་ངོ་གདོང་ངོ་མ་དེ་མིན། བཙན་བཟུང་དང་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་སྔར་ལུགས་བཞིན་མུ་མཐུད་དུ་སྤེལ་མུས་སུ་ཡོད་ཀྱང་། ས་གནས་མི་རིགས་ལ་དམིགས་བསལ་སྲིད་ཇུས་སྤྲད་ལུགས་ཀྱི་ཕྱི་ཤུན་ཞིག་གིས་གཡོགས་ཡོད། དཔལ་འབྱོར་རོགས་སྐྱོར་ཡང་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། རང་ཉིད་ནི་དཔལ་ཡོན་གྱི་ཆ་ཡི་ཕུལ་བྱུང་བའི་ཉམས་འགྱུར་དང་དངོས་པོའི་ཆ་ཡི་གནང་སྦྱིན་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་བཟུང་ཡོད།

→ མུ་མཐུད་ཀློག

༡༩༨༢ ལོར། ས་རྡུལ་གྱིས་བར་སྣང་ཁེངས་པའི་རྒྱ་ནག་ཀྲེང་ཏིང་རྫོང་ཆུང་དེ་མི་གཉིས་བསླེབས་བྱུང་། གཅིག་ནི་བཙུན་པ་ཧྲི་ཡུག་མེང་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་གིས་ཀྲེང་ཏིང་རྫོང་དཀྱིལ་དུ་ཆགས་པའི་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་དགོན་པ་ཞིག་གཏོར་ཤུལ་གྱི་ཁང་རོ་གྱང་ཆག་ལ་བདག་སྐྱོང་བྱས། གཞན་པ་དེ་ནི་རྒྱ་དམར་གཞུང་གི་མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་ཤིག་གི་བུ་སྟེ་ཞི་ཅིན་ཕེང་རེད། → མུ་མཐུད་ཀློག

རྩོམ་པ་པོ། ཝང་ཝི་ལུའོ། བོད་འགྱུར། འབྲོག་མྱི།

མཆན། སྐུ་ཞབས་ཝང་ཝི་ལུའོ (王维洛) ནི་ཆུ་བེད་བཟོ་སྐྲུན་ཆེད་མཁས་པ་དང་། བཟོ་བཀོད་རིག་པའི་འབུམ་རམས་པ། རྒྱ་ནག་དང་བོད་ཀྱི་ཆུ་བེད་དང་ཁོར་ཡུག་སྐོར་ལ་དཔྱད་གཏམ་མོད་པོ་འབྲི་མཁན། དེང་གི་རྒྱ་ནག་གི་ཆུ་བེད་དང་ཁོར་ཡུག་ཐད་ཚད་འཛིན་སའི་མང་གྲགས་ཅན་གྱི་ཆེད་མཁས་པ་ཞིག་རེད། རྒྱུན་དུ་བཞུགས་གནས་ཡོ་རོབ་འཇར་མིན་རེད།

ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཆུ་བོ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་ལ། འཛམ་བུ་གླིང་དུ་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་གཙང་པོ་དེའང་ཡིན། འབྲི་ཆུ་དང་རྨ་ཆུ་ནང་བཞིན། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་ནི་བོད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་གྱི་འབྱུང་གནས་དང་མ་ཡུམ་གཙང་པོ་ཡིན། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་དེ་འབྲི་ཆུ་ལས་ཀྱང་དམིགས་བསལ་ཆེ་བ་དང་གནོད་འཚེ་ཕོག་སླ་བས། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་གསར་སྤེལ་དགེ་བེད་ལེན་པའི་ལས་གཞི་དེ་འབྲི་ཆུ་གསར་སྤེལ་ལས་གནོད་འཚེ་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་ཆེ་བ་ཡོད།   → མུ་མཐུད་ཀློག

ཨ་རིའི་རིག་མཛོད་རཱན་ཌི་ཞིབ་འཇུག་ཁང(RAND Corporation) གིས་སྤྱི་ཟླ ༧ ཚེས ༢༩ ཉིན་བཀྲམས་པའི་སྙན་ཐོའི་ནང་། རྒྱ་ནག་གི་དམག་དོན་ནུས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་པའི་འགྲོས་དང་མཉམ་དུ། གལ་སྲིད་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་བར་དམག་འཁྲུག་བྱུང་ཚེ། ཨ་རིར་དམག་འཁྲུག་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་དང་འཆར་གཞིའི་ཁ་ཕྱོགས་ལྟར་སྤེལ་ཐུབ་རྒྱུར་གདེང་ཚོད་མེད་པ་མ་ཟད། མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཐུབ་པའི་གདེང་ཚོད་ཀྱང་མེད། ཡིན་ན་ཡང་། → མུ་མཐུད་ཀློག

ཡོ་རོབ་ཧའོ་ལནྡིའི་དེན ཧ་ཧྭི(Den Haag) ཡི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འདུམ་འགྲིག་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ཧྥི་ལི་པིན་དང་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་ཁོངས་བདག་དབང་གི་རྩོད་པའི་གྱོད་དོན་ཐད། རྒྱ་ནག་གི་བཤད་སྲོལ་དེ་ཁུངས་མེད་ལུགས་མེད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་འགལ་ཟླ་ཡིན་པའི་ཁྲུན་ཐག་བཅད་རྗེས། རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་འབྲེལ་སྨྱན་བྱད་ཚན་ཁག་མང་པོའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་ཞིག་ནི། ཁུངས་ལུང་མེད་པའི་ས་ཁྲ་རྙིང་པ་ཞིག་སྟོན་རྒྱུ་ལས་གཞན་མ་མཆིས། ས་ཁྲ་དེས་ལྷོ་རྒྱ་ནག་རྒྱ་མཚོའི་མཚོ་ཁུལ་ཕལ་མོ་ཆེར་རྒྱ་ནག་ལ་བདག་དབང་ཡོད་པ་མཚོན་པའི“མཚོ་ཐིག་དུམ་བུ་དགུ”ཟེར་བ་གསལ་ཞིང་ཞིབ་པའི་ངང་བཏོན་འདུག → མུ་མཐུད་ཀློག

ལོ ༡༦ རིང་ཡོ་འཁྱོམ་ཆེ་ཞིང་ལྷིང་མི་འཇགས་པས། གཞི་རྩའི་ཚོད་དཔག་གི་མགོ་རྟིང་སློག

ཨ་རིའི་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི༼ བོལ་སྲང་ལམ་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར༽གྱིས་ཉེ་ལམ་དཔྱད་རྩོམ་རིང་པོ་ཞིག་སྤེལ་ཡོད་པ་དང་། དཔྱད་རྩོམ་དེའི་ནང་། སྤྱི་ལོ ༢༠༠༠ ལོའི་ཟླ ༤ བར། སྐབས་དེའི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཁི་ལེན་ཊིན(Bill Clinton)དང་། ཨ་རིའི་མཉམ་འབྲེལ་དབུས་དངུལ་ཁང་ཆེན་མོའི་འགན་འཛིན་སྐུ་ཞབས་ཨ་ལན གྷུ་རེན་སི་ཕན（ Alan Greenspan）། དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་དཔལ་འབྱོར་དབུ་་ཁྲིད་ཚོ་ཕོ་བྲང་དཀར་པོར་འཛོམས་ནས་ཨ་རིའི་དཔལ་འབྱོར་ལོ་བཅུའི་རིང་བསྟུད་མར་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་དགའ་སྟོན་རྟེན་འབྲེལ་ཞུས་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ཚོ་ཐུན་མོང་ལ་ལྡན་པའི་དགོངས་ཚུལ་ནི། ཚོང་དོན་དང་། རྩེ་ཕུད་ཀྱི་ཚན་རིག་ལག་རྩལ། དབུས་དངུལ་ཁང་གི་ཚོད་འཛིན་སྟེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བའི་ཐབས་ལམ་འདི་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཨ་རིས་རང་ཉིད་དར་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རབས་མུ་ནས་མུ་རུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་སྐུལ་འདེད་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས་དང་ཁག་ཐེག་བྱས་ཡོད་པ་རེད། → མུ་མཐུད་ཀློག

“དྲུག་བཞི” དོན་རྐྱེན་ལ་དྲག་གནོན་དང “རིག་གསར” གནོན་འཚེ་གཉིས་ལ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ། འདི་ནི་དཔྱད་རིན་ཡོད་པའི་བརྗོད་གཞི་ཞིག་རེད་བསམ་བྱུང་།
སྤྱི་ཟླ ༦ ཚེས ༤འི་ཉིན་ནི། རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་གཞུང་གིས་དྲུག་བཞི་དམངས་གཙོའི་ལས་འགུལ་ལ་ཁྲག་དྲི་བྲོ་བའི་དྲག་གནོན་བྱས་ཏེ་ལོ ༢༧ འཁོར་པའི་མྱ་ངན་རྗེས་དྲན་གྱི་ཉིན་མོ་དེ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ད་ལོ་ནི་ལོ་བཅུའི་གོད་ཆག་ཆེན་མོ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་ལོ ༥༠ འཁོར་བའི་ལོ་དེའང་ཡིན། སྐྱོ་གར་དེ་གཉིས་ཀར་འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་པ་ད་བར་དུ་བགྲོ་གླེང་མཐར་ཐུག་ཅིག་བྱས་མྱོང་མེད། → མུ་མཐུད་ཀློག

—-ཡེ་ཞོ་ཝེན་གྱི “བླ་མའི་ཡང་སྲིད ” ལའང་རྫུན་རྡེག་བྱེད་དགོས་ཞེས་པ་གླེང་བ།

རྩོམ་མཁན། འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ།
བོད་འགྱུར། འབྲོག་མྱི།

        བླ་སྤྲུལ་ལ་རྫུན་རྡེག་བྱེད་དགོས་ན། ངེས་པར་དུ་ཡེ་ཞོ་ཝེན་གྱི་སྐྱོན་ཆར་སུན་འབྱིན་དང་དགག་རྒྱག་ནས་མགོ་རྩོམ་དགོས།

        སྤྱི་ལོ ༢༠༡༥ ཟླ ༡༢ ཚེས ༡༢ཉིན། ཡེ་ཞོ་ཝེན（叶小文）གྱིས་ཁ་བྱང་ལ ༼“བླ་མའི་ཡང་སྲིད”ལའང་རྫུན་རྡེག་བྱེད་དགོས༽ ཞེས་པའི་གླེང་མོལ་སྤེལ་རྗེས། རྒྱལ་ནང་གི་གསར་འགྱུར་སྨྱན་བྱད་ཁག་གིས་གནམ་ས་ཁེངས་པའི་བརྒྱུད་སྤེལ་བྱས་འདུག
བློ་མཐུན་ཡེ་ཞོ་ཝེན་གྱིས་གླེང་མོལ་གྱིས་མགོ་བརྩམས་མ་ཐག“སེམས་གྱ་མ་གྱུ་ཡི་མི་དག་གིས་བླ་སྤྲུལ་གྱི་ཕྱི་ཚུལ་སྤྱད་ནས་ཧམ་ལེན་བྱེད་འདོད་ཀྱི་བློ་སྐྱེས་ཡོད་ལ། རྫུན་མས་ངོ་མར་རྫུ་འདོད་དང་། རྫུན་མས་ངོ་མ་དཀྲུག་འདོད་ཀྱང་ཡིན། ཉེ་ལམ་བྱུང་བའི་འཁྲབ་སྟོན་པ་ཀྲང་ཐེ་ལེན་གྱི༼ ཁྲི་འདོན༽ཟེར་བའི་དགོད་བྲོ་བའི་བྱ་སྤྱོད་དེས་འདས་པའི་ལོ་ཤས་སུ་བླ་སྤྲུལ་རྫུན་མ་སྐོར་ཞིག་གིས་མགོ་གཡོག་མགོ་སྐོར་གྱི་ཚུལ་མིན་ལོག་སྤྱོད་དམར་རྗེན་དུ་བཏོན་ཡོད”། ཅེས་བཟླས་འདུག → མུ་མཐུད་ཀློག

—–ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་གྱི་དབུས་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་གསར་འགོད་པར་གནང་བའི་གཏམ་བཤད་སྐོར་གླེང་བ།
རྩོམ་མཁན། འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ།

བོད་འགྱུར། འབྲོག་མྱི།

བློ་མཐུན་ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་ལགས་ཀྱིས་དབུས་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་གསར་འགོད་པའི་བཅར་འདྲི་སྐབས། ཀྲང་ཐེ་ལེན “ཁྲི་འདོན”ཟེར་བའི་དོན་དག་ཐད་དཔྱད་གླེང་བྱས་ཡོད་པ་དང་། གསར་འགྱུར་སྨྱན་བྱད་ཆེ་གྲས་ཁག་གིས་ཁ་བྱང་ལ༼རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཆོས་ལུགས་དང་མི་རིགས་ལྷན་ཁང་གི་འགན་འཛིན：བླ་སྤྲུལ་རྫུན་མའི་སྣང་ཚུལ་གྱིས་གཅིག་བགྱིས་ན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གནོན་འཚེ་བཟོ་སྲིད༽ཅེས་སྦྱར་ནས། གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོས་བསྒྲགས་སྤེལ་བྱས་འདུག → མུ་མཐུད་ཀློག